ತ್ರಿಗುಣ ದರ್ಶಿತಂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಂ

 

ಮಹಾಭಾರತದ ಸಾರ ಸಾರಿದ ಕೃಷ್ಣ,

ಅದರೊಳಗೆ ಕಲಿಯುಗವ ವರ್ಣಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣ;

ಕಲಿಯುಗದ ಆಡಳಿತದಿ ರಜಸದ ತೃಷ್ಣ,

ಆಸೆ–ದುರಾಸೆಗಳ, ಯಶ–ನಿರಾಶೆಗಳ ಧಾರಣ;

ತಮಸ್ಸಿನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ರಂಗುರಂಗಿನ ಬಣ್ಣ,

ಸ್ವಾರ್ಥ–ಮೋಹಗಳ, ಲೋಭ–ಕ್ರೋಧಗಳ ತೋರಣ;

ಸಾತ್ವಿಕತೆಯ ಹರಿವು ತಲುಪುವುದು ಕ್ಷೀಣ,

ಕಾಣಸಿಗದು ಸತ್ಯ, ನ್ಯಾಯ, ಧರ್ಮ, ಕರುಣ.

ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಯುದ್ಧ: ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಕಥೆ

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯುದ್ಧಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷ, ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಡೆತ, ವ್ಯಸನಗಳು, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಹಣದ ಓಟ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ಜಾತಿ, ಒಂದು ಧರ್ಮ, ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬೇರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೊರಗಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗಿದೆಯೇ?

ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೇ ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್.

ಸತ್ವ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ಕರುಣೆ, ಸತ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ. ರಜಸ್ ಎಂದರೆ ಆಸೆ, ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸುವ ಹಂಬಲ. ತಮಸ್ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನ, ಜಡತೆ, ಆಲಸ್ಯ, ಭಯ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ. ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾತ್ವಿಕರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಸಿಕರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾಮಸಿಕರೂ ಅಲ್ಲ. ಜೀವನವೆಂದರೆ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳ ನಿರಂತರ ಏರಿಳಿತದ ಪಯಣ.

ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿಯುವುದು, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುವುದು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದು, ವ್ಯಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು, ಕುಟುಂಬಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಸಮತೋಲನಗೊಂಡ ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವವರು ಸತ್ವದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಅವಗುಣಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಜಾತಿ ಅವನನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯವನಾಗಿಯೂ ಕೆಟ್ಟವನಾಗಿಯೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನೊಳಗೆ ಯಾವ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿದೆಯೋ ಅದು ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ. ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ಪುಸ್ತಕ, ಅಧ್ಯಯನ, ಸೇವೆ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಸತ್ವ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ರಜಸ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವಕ ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ದ್ವೇಷ, ವ್ಯಸನ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಥಕ ವಾದವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ತಮಸ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಯುವಕರು ಮೊದಲು ಇತರರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಯಾರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಜ್ಞಾನವೇ? ಲೋಭವೇ? ಕರುಣೆಯೇ? ಅಹಂಕಾರವೇ? ಸೇವೆಯೇ? ಸ್ವಾರ್ಥವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಯಾರು?

ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಬಲವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಏನು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ, ಏನು ಓದುತ್ತೇವೆ, ಯಾರ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತೇವೆ, ಏನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

🌿 ಸತ್ವಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವವು

ಸಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸರಳ ಆಹಾರ

ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಧಾನ್ಯಗಳು

ಧ್ಯಾನ, ಯೋಗ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ

ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ

ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು

ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯ

ಸತ್ಯ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಯಮ

ಫಲಿತಾಂಶ: ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ.

🔥 ರಜೋಗುಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವವು

ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳು

ವ್ಯಾಪಾರ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಹಂಬಲ

ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯ ಬಯಕೆ

ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಜೀವನ

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ

ಫಲಿತಾಂಶ: ಶಕ್ತಿ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ; ಆದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಶಾಂತಿ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಲೋಭ.

🌑 ತಮೋಗುಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವು

ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ

ವ್ಯಸನಗಳು

ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ

ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಚಿಂತನೆ

ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂಧಾನುಸರಣೆ

ನಿರಂತರ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿ

ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಜೀವನ

ಫಲಿತಾಂಶ: ಜಡತೆ, ನಿರಾಸಕ್ತಿ, ಭಯ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಯಾವ ಆಹಾರ, ಯಾವ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಯಾವ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವೇ ಅವನೊಳಗಿನ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಬಹುಪಾಲು ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನೇಹಿತ ಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗುರಿಯತ್ತ ಒಯ್ಯುವ ಸ್ನೇಹಿತ ಆರೋಗ್ಯಕರ ರಜಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಸ್ನೇಹಿತ ತಮಸ್ ಅನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ನೇಹಿತರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸರಳವಾಗಿವೆ ಆದರೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಧ್ಯಾನ, ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವ, ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗುರಿಯುತ ಪರಿಶ್ರಮ ರಜಸ್‌ಗೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಸನಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ತಮಸ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಕೆಲಸ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯದು.

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ನಮಗೆ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಧರೋಹರ ಎಂದರೆ ಈ ಜ್ಞಾನ. ಅವರು ನಮಗೆ ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಗ್ರಂಥಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಕೀಲಿಕೈಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕೀಲಿಕೈಯ ಹೆಸರು ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ಹೇಳಬೇಕಾದುದು ಒಂದೇ:

ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಯಾವ ಗುಣ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಾಜವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅವನ ಗುಣಗಳು. ಗುಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅವನ ಆಯ್ಕೆಗಳು.

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಯುದ್ಧವಲ್ಲ; ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಇಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತನ್ನೊಳಗಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಒಂದು ಜಾಗೃತ ಪೀಳಿಗೆ. ಆ ಪೀಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ, ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸಮಾಜ ಬದಲಾದ ದಿನ, ಜಗತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.